Beth yw carbon monocsid?

Mae carbon monocsid (CO) yn nwy di-liw, heb arogl a gwenwynig iawn. Oherwydd na allwch ei weld, ei arogli na'i flasu, gall fod yn hynod beryglus os yw'n cronni dan do.

Mae CO yn cael ei gynhyrchu pan nad yw tanwydd yn llosgi'n llwyr. Mae ffynonellau cyffredin yn cynnwys:

• Offer nwy, olew a thanwydd solet
• Stofiau llosgi coed ac aml-danwydd
• Tanau agored a thanau glo
• Barbeciw a siarcol
• Gwresogyddion a generaduron cludadwy
• Peiriannau petrol a disel

Mae'r risg o offer wedi'u gosod yn iawn, wedi'u cynnal yn dda yn isel iawn. Fodd bynnag, gall offer diffygiol, wedi'u hawyru'n wael neu a ddefnyddir yn anghywir gynhyrchu lefelau peryglus o garbon monocsid.

Symptomau gwenwyn carbon monocsid

Mae carbon monocsid yn lleihau gallu eich corff i gario ocsigen, a all eich gwneud yn ddifrifol wael yn gyflym.

Mae symptomau cyffredin yn cynnwys:

• Cur pen
• Pendro
• Cyfog neu chwydu
• Blinder neu wendid
• Diffyg anadl
• Dryswch
• Colli ymwybyddiaeth mewn achosion difrifol

Gall amlygiad hirdymor i lefelau is o garbon monocsid hefyd achosi problemau iechyd parhaus a gall fod yn anodd eu hadnabod.

Amddiffyn eich hun

• Cael offer llosgi tanwydd wedi'u gosod a'u gwasanaethu gan beiriannydd cymwysedig.
• Sicrhau bod simneiau a ffliwiau yn cael eu glanhau a'u cynnal.
• Peidiwch byth â defnyddio barbeciw neu offer llosgi tanwydd cludadwy dan do neu mewn mannau caeedig.
• Gosod larwm carbon monocsid mewn ystafelloedd sy'n cynnwys offer llosgi tanwydd a'i brofi'n rheolaidd.

Os yw'ch larwm carbon monocsid yn swnio, neu os ydych chi'n amau gwenwyn carbon monocsid, gadewch yr adeilad ar unwaith, ffoniwch y gwasanaethau brys os oes unrhyw un yn teimlo'n sâl, a pheidiwch ag ail-fynd i mewn nes ei fod wedi'i ddatgan yn ddiogel.